De laatste dagen is de kraakbeweging in Nederland weer een paar keer in het nieuws geweest. Wat opvalt aan de berichtgeving, aan de manier waarop krakers in het nieuws komen en hoe daarop gereageerd word, is hoe zeer het allemaal eenrichtingsverkeer is.

In Nijmegen werd een voormalig postkantoor dat door krakers was omgetoverd tot een vrijplaats voor cultuur en politiek met het (on-)nodige gedoe ontruimd. Krakers in het pand hadden de boel stevig gebarricadeerd waardoor de politie – die toch enige ervaring heeft met dit soort dingen in Nederland – er urenlang over deed om binnen komen. Heel mooi wat mij betreft, als er zoals in dit geval een creatieve, vrije plek ruimte moet maken voor compleet vage toekomstplannen en leegstand in de tussentijd hoef je je daar niet zomaar bij neer te leggen. Omdat nog eens kracht bij te zetten werd de politie onthaald op verfbommen.

Volgens een verklaring van de Nijmeegse politie zouden deze ‘gevuld zijn met glasscherven’, blijkbaar in een poging agenten te verwonden. Tot dat ik daar bewijs van heb gezien geloof ik er niets van. Ten eerste is het in Nederland zeldzaam geworden dat krakers op zo’n manier verzet bieden dat de ME kans loopt op fysiek letsel. Ik kan geen reden bedenken waarom dit keer in Nijmegen anders zou zijn. Straffen voor gewelddadig verzet tegen de politie zijn erg hoog en bovendien is de definitie van wat geweld jegens een agent is erg ruim – jezelf proberen los te rukken van een agent heet al geweldpleging. Het is ook al voorgekomen dat mensen die zich aan mede-activisten vastklampten om niet weggesleurd te worden werden aangeklaagd wegens geweldpleging, tegen de agent!

Krakers zijn onder andere daarom wat voorzichtiger geworden. Bovendien is na een aantal erg intense rellen in jaren tachtig duidelijk geworden dat een fysieke krachtmeting met de politie vrijwel niet te winnen is. Een eenvoudigere reden waarom ik sceptisch ben over het verhaal van de verfbommen-met-glasscherven is dat als iemand echt vastbesloten was om te proberen agenten te verwonden daar wel makkelijkere methoden voor te bedenken zijn. Waarom al die moeite doen als je ook gewoon een ouderwetse klinker kunt gooien? Als je gepakt wordt is de aanklacht zo ongeveer hetzelfde en de klinker is eenvoudiger en effectiever.

Het verhaal over de glasscherf bommen deed me denken aan soortgelijke verhalen die de Amsterdamse politie de afgelopen maanden de wereld in heeft geholpen. De Amsterdamse kraakscene heeft de naam nogal militant te zijn maar een groot deel daarvan is ook slechts retoriek en herinneringen aan de jaren tachtig toen je gepakt kon worden bij een rel en er van af kon komen met een paar dagen in een politiecel. Ga maar na, de laatste keer dat de ME in Amsterdam bij een rel op straat gebruik maakte van een waterkanon waren de scholieren protesten, bij protesten uit kraakhoek komt het al bijna niet meer voor – hoogstens bij een enkele ontruiming.

In al hun fantasie brengt de Amsterdamse politie toch regelmatig horrorverhalen over op bloed beluste krakers naar buiten. Vuurwapens in de Vrankrijk die waterpistolen bleken te zijn, ‘boobytraps’ die uit onderdeeltjes van speelgoedtreinen en een emmer afgewerkte olie bestonden et cetera. Maar elke keer krijgt het aanvankelijke sensatieverhaal veel aandacht – want het is lekker spectaculair en sluit goed aan bij vooroordelen over krakers – en de latere nuancering/ontkrachting veel minder. Want dat is is gewoon veel minder boeiend. Wat blijft hangen is het beeld van krakers als ongerichte, gewelddadige criminelen. De recente ontruiming van een kraakpand in de Van Ostadestraat in Amsterdam is daar weer een voorbeeld van. De politie claimt opnieuw een heel wapenarsenaal gevonden te hebben. Dit blijkt te bestaan uit allerlei keukengerei en een paar honkbalknuppels. De ‘munitie voor een vuurwapen’? Een riem met lege patroonhulzen zoals veel punks die dragen. Ja, er lagen ook spullen zoals pepperspray. De kans dat je als je een pandje kraakt geconfronteerd word met knokpleogen die het recht in eigen hand willen nemen is geheel niet denkbeeldig…
Nog een mooie touch van de politie is het vermelden van de nationaliteit van de arrestanten. Het zijn dus ook nog eens allemaal buitenlanders die krakers, niet te vertrouwen gewoon….


8 dollar 50 bij punkwinkel Angry, Young and Poor. Let op de waarschuwing: DONT WEAR THIS BELT TO SCHOOL OR ANYWHERE ELSE WHERE FOLKS MAY FREAK OUT AND CALL THE COPS!!! Non-punk rock types will not understand your fashion statement. Please use common sense.

Uit woede over de hele gang van zaken zijn de volgende dagen een paar ruiten ingegooid, onder andere enkele van de ambtswoning van Cohen. Nog zoiets wat in de jaren tachtig met de regelmaat van de klok gebeurde maar nu een hele hoop opzien baart. Compleet hypocriet zijn de reacties van iemand als Fred Teeven die beweert dat ‘krakers zich gedragen als onaantastbaren’. De ontruiming heeft juist laten zien dat krakers een groep zijn die niet zeker kan zijn van hun wettelijke rechten. Het pand in Van Ostadestraat werd ontruimd na een melding van geluidsoverlast. Hier kwam de politie op af die eiste toegelaten te worden en toen dit geweigerd werd de persoon aan de deur probeerde te arresteren. Hierdoor ontstond een grotendeels eenzijdige vechtpartij van de politie tegen omstanders waarna maar meteen het hele pand, waarin verschillende groepen woonden, ontruimd werd.

Kun jij je voorstellen dat ’s nachts op straat gegooid word en je spullen kwijt raakt omdat je buren een lawaaierig feest hadden? Officieel zou zo’n ontruiming weliswaar illegaal zijn maar het gebeurt wel. En vervolgens ontkent de officier van justitie gewoon dat het pand ontruimt is. Iedereen is gelijk voor de wet maar krakers zijn wat minder gelijk dan anderen. Dat mensen ongelooflijk pissig hierover zijn kan ik me goed voorstellen en dit hele gebeuren is een stuk ernstiger dan een paar gebroken ruiten.

Maar die ingooien was ook oerdom. Het geeft een vluchtige kick en de paar uur daarna ben je iets van je frustratie en woede kwijt. Maar daarna komen die gebroken ruiten de politie en de burgemeester weer uitstekend van pas in hun campagne tegen krakers. De motivatie voor de vernieling is voor veel mensen onbekend maar foto’s van gebroken ruiten en verontwaardigde taal van Cohen vinden makkelijk een publiek. Het ziet er naar uit dat het kraakverbod, iets waar rechts al jaren lang op aast, binnen niet al te lange tijd werkelijkheid gaat worden. Door krakers in de aanloop daar naartoe te ontdoen van het laatste restje sympathie dat ze nog genieten word het uiteindelijke invoeren van zo’n verbod steeds makkelijker. Kijk maar eens hoe bijvoorbeeld Cohen hypocriet een onderscheid maakt tussen ‘goede’ en ‘foute’ krakers; alsof de politie je, voordat ze je op straat smijten, eerst een testje afnemen of je een goede of slechte bent. En alsof die voortdurende leugenachtige berichtgeving over krakers niet op iedereen die kraakt afstraalt. En als er een kraakverbod komt of Fred Teeven zijn zin krijgt en een hele subcultuur als ‘criminele organisatie‘ word bestempeld, geldt dat dan alleen voor de recalcritante krakers en niet voor de brave jongens en meisjes?

Word tegenwoordig een cadeautje voor Cohen bij de Stopera aangezien voor een bompakketje, dan gaat eerst het verhaal de ronde dat krakers een bom geplaatst hebben.

Helaas is die onzin over goede en slechte krakers ook iets waar nogal veel linkse mensen in gaan. En dat terwijl het eigenlijke punt natuurlijk de discussie zou moeten zijn over wat belangrijker is; het recht om panden leeg te laten, te laten verkrotten en te speculeren terwijl mensen op zoek zijn naar woonruimte of het recht om een dergelijk elementaire behoefte zelf te organiseren? Gepraat over goed en foute krakers is gezever in het luchtledige en betekent dat je de discussie voert op termen van rechts.


De piersonrellen in Nijmegen.
Een ‘militaire’ nederlaag maar
politieke overwinning voor de kraakbeweging

Ook in Nijmegen sneuvelden een paar ruiten en vlogen uit woede over de ontruiming van het postkantoor enkele verfbommen – voor zover bekend zonder glasscherven – door de lucht . Daar was minder ophef over maar. Hoe begrijpelijk ook, ik zie niet echt wat het beoogde resultaat van deze acties moet zijn. Voor de gemeente zal het eerder reden om vooral niet toe te geven en veel sympathie win je er ook niet mee. Glasscherven gaan een kraakverbod niet tegenhouden ben ik bang. Maar ja, misschien is het daar toch al te laat voor en is het het enige dat nog mogelijk is voordat dit verbod er komt om duidelijk maken dat je je er niet geruisloos bij neer legt.