Vorige week zaterdag vond in Amsterdam een demonstrantie tegen racisme plaats. Als je het gemist hebt was je niet de enige. In het verslag op Indymedia word een nogal optimistische schatting van ruim 200 aanwezigen genoemd. Zo’n zeventig mensen op het startpunt en misschien 150 mensen op het hoogtepunt lijkt me waarschijnlijker. Maar ook als het aantal aanwezigen 500 zou zijn geweest was het natuurlijk nog laag.

In een verslag van de demonstratie heeft Peter Storm wel zo’n beetje de kritiek die je kunt hebben op de demonstratie opgesomd.

Waar ik me niet helemaal in kan vinden is zijn oordeel dat de demonstratie ondanks alles ‘nuttig’ was. Ik betwijfel het. Enige tijd geleden stond Nederland Bekent Kleur met enige duizenden op de Dam en die manifestatie werd op zo’n manier gebagatelliseerd dat Wilders er mee weg kon komen de dag weg te zetten als bewijs voor de beperkte steun voor anti-racisme in dit land. De demonstratie van afgelopen zaterdag was nog te klein om op de radar van media of politici te verschijnen.

Wat bovendien de NBK manifestatie wel nuttig was dat het in ieder geval voor de meeste deelnemers een positieve dag was en de bijeenkomst zelf levendig en bemoedigend was. Ik kan me alleen maar afvragen hoe de demonstratie van de 14de overkwam. Een demonstratie tegen racisme in een multi-etnische stad als Amsterdam die slechts zo’n beperkte groep op de been brengt en dan ook nog een groep die grotendeels wit is – dat komt niet echt sterk over. De samenstelling van de groep is de sleutel van de zwakheid van die dag – het was niet zozeer een anti-racisme demonstratie maar eerder een kraakdemo. Vrijwel alle aanwezigen waren afkomstig uit de kraakscene – en dat betekent dus veel soortgelijke zwarte kleding dragende, witte jongeren. Het kraak-karakter van de demo werd nog eens extra aangezet door leuzen over kraken en tegen de politie. Dat zijn sentimenten waar ik me ook wel in kan vinden en het is begrijpelijk dat mensen ze willen uiten gezien de manier waarop krakers het leven zuur wordt gemaakt maar het had totaal niks toe te voegen aan een anti-racisme demonstratie.

Vrijwel alle sprekers waren afkomstig uit het kraakwereldje, mensen die elkaar al jaren lang kennen. Publiciteit voor de demonstratie was voornamelijk gemaakt door middel van Indymedia en contacten in de kraakscene – in ieder geval, dat waren de enige manieren waarop ikzelf iets van de demonstratie heb vernomen. Als je op zo’n manier mobiliseert is het dus ook logisch dat je demonstratie daar een afspiegeling van word.

En zo’n demonstratie is gewoon niet uitnodigend om je bij aan te sluiten als je zelf niet in het plaatje past. En het is ook niet niet heel erg duidelijk wat het thema is als een kluitje punks bij elkaar komt en leuzen roept tegen de politie en Spaanse slogans uit de Spaanse burgeroorlog in een nogal pijnlijke poging om zichzelf in de traditie van de heroïsche anti-fascisten toen te plaatsen. Vooral aan het begin van de demonstratie was het niet duidelijk waar het om ging ging – ik zag geen flyers, welgeteld één bordje en de spandoeken lagen op de grond voor het podium. Toeristen stonden erbij foto’s te maken, waarschijnlijk in de waan dat het om een festivalletje ging.

In zijn verslag vraag Peter zich af waar clubs als Doorbraak en de IS waren. De manier waarop de demonstratie was vormgegeven leek het erop dat clubs als deze niet eens benaderd waren. Jammer, links is al zwak genoeg en samenwerking is hard nodig. Terecht wijst Peter er opdat het natuurlijk niet alleen de schuld is van de organisatoren dat er buiten mensen uit de kraakscene bijna niemand kwam opdagen – er is per slot van rekening geen verbod of iets dergelijks om mee te doen. Maar zo raar vind ik het niet dat linkse groepen als Doorbraak andere prioriteiten stellen, zoals bijvoorbeeld actie voeren tegen Verdonks TON, dan op te komen draven voor een demonstratie waarin ze vantevoren geen inbreng hebben gehad. Samenwerking begint niet op de dag van de demonstratie maar op de eerste dag dat het plan bedacht word. Een poster maken – met anarcho-syndicalistische ster en al, de flyertekst maken en verspreiden via de eigen kanalen en dan verwachten dat andere mensen wel op je demonstratie komen – dat zijn voorhoedepretenties van het ergste soort. Ik kan me goed voorstellen dat mensen die de aanloop naar de 14de mee kregen de bui al zagen en besloten zich op andere dingen te richten. Achteraf gezien hebben ze daar gelijk in gekregen. De demonstratie was eerder een stap achteruit dan vooruit, hoe triest het ook is om dit te constateren.